“GAKİ REHBER” Çocuk ve Ebeveyn Gelişim Sayfasına Hoşgeldiniz!

Polivagal yaklaşım, bedenimizin derinliklerindeki iç rehberimiz olan otonom sinir sisteminin işleyişini ve bedenimizin işaretlerini görmek ve düzenleme becerilerini kullanmakla ilgilidir. Çocuklara ve ebeveynlere, yepyeni ve değerli bir "bağlantıda olma" ve "güvenlik" algısı tanıtır. Polivagal teoriye göre kendimizi sakin, güvende, bağlantıda ve öğrenmeye açık hissettiğimiz sinir sistemi durumuna "Güvenli Ev" denir. İnsan sinir sistemi, güvenli ilişkiler içinde gelişmek üzere tasarlanmıştır ve en çok güvenli ilişkiler içinde sinir sistemimiz "Güvenli" moddadır. Çocukların sinir sistemi, yetişkinlerin sakinliği ve güven veren varlığı ile düzenlemeyi öğrenir. Gaki ve Emre'nin düzenleme becerileri, çocuklara ve ebeveynlere kendi başına ve birlikte düzenlemenin inceliklerini gösterir, güvenli ve bilimsel bir rehber sunar.

Hayır. Gaki; korku, kaygı, üzüntü, heyecan, hayal kırıklığı ve öfke gibi pek çok duyguyu anlamak için kullanılabilir. Çünkü amaç duyguları ortadan kaldırmak değil; çocuğun ne hissettiğini ve bedeninde neler olduğunu fark edebilmesi. Duygunun geçici olduğunu bilerek, duyguyla endişe etmeden bir süre kalmasının normal olduğunu anlatmak.

Hayır. Ve aslında Gaki'nin önemli mesajlarından biri de tam olarak bu: beden alarmdayken "sakin ol" demek çoğu zaman yeterli değildir. Bazen önce hareket etmek, bazen güvendiğimiz bir yetişkinin yanında olmak, bazen çevremize bakıp bulunduğumuz yeri fark etmek, bazen de sadece biraz zaman iyi gelir. Gaki çocuğa tek bir "doğru" yöntem sunmaz. O anda bedeninin neye ihtiyacı olduğunu fark etmesine yardımcı olur.

Zorlamayın. Gaki bir ödev ya da "yapılması gerekenler" listesi değil. Çocuk önce sadece hikâyeyi dinleyebilir, Gaki'yi sevebilir, karakterlerle özdeşleşebilir. Zaman içinde ihtiyaç duyduğunda öğrendiklerinden birini kullanabilir. Bazen en kalıcı öğrenme, fark ettirmeden gerçekleşendir.

Gaki'nin amacı duyguları "geçirmek" değil. Çocuğa "Korkma.", "Üzülme." ya da "Öfkelenme." demek yerine, bu duygular geldiğinde bedeninde neler olduğunu fark etmesi ve kendisine nasıl destek olabileceğini keşfetmesi için bir alan açar. Çünkü bütün duyguların bir mesajı ve hayatımızda bir yeri ve önemi vardır.

Aslında özel bir yönteme ihtiyacınız yok. Birlikte okuyun. Merak ettiğiniz yerde durun. Konuşun. Bazen de sadece hikâyenin tadını çıkarın. İsterseniz: "Sen hiç böyle hissettin mi?" "Bedeninde ne olmuştu?" "Gaki'ye ne önerirdin?" gibi küçük sorular sorabilirsiniz. Ama doğru cevabı bulmaya çalışmayın. Gaki'nin amacı çocuğa ne hissetmesi gerektiğini söylemek değil; kendi bedenini ve kendisini daha iyi tanımasına eşlik etmek.

Çocuklar en iyi yetişkinlerini ve akranlarını rol model alarak öğrenir. En başta ebeveynlerini ve öğretmenlerini gözlemlerler. Sizin farklı duyguları ve sinir sistemi durumlarını nasıl yönettiğiniz çok önemlidir. Siz öfkelendiğinizde, hayal kırıklığına uğradığınızda, endişe duyduğunuzda, çok heyecanlandığınızda ne söylüyor, nasıl bir düzenleme yapıyorsunuz? Siz geliştikçe; dilinize ve günlük rutinlerinize sinir sistemi düzenleme ve beden duyumlarını fark etme egzersizlerini soktukça çocuğunuz için en değerli kaynağı yaratmış olacaksınız. Bunun için daha detaylı bir notu içerikler bölümünde bulabilirsiniz. Nefes egzersizleri, farklı beden hareketleri, cimnastik, minik yoga/taichi pozları, beden tarama vb. egzersizleri günlük hayatımızda bir rutin haline getirmemiz gerekir. Günlük rutinler, nefes ve hareketler için içerikler bölümüne bakabilir, sevdiğiniz posterleri indirip kullanabilirsiniz.

Gaki'yi öğrencilerinizle okumanız harika olur. Çocukların kendi Gaki posterlerini tasarlamalarını, sık sık Gaki ve diğer karakterlerle özdeşim kurmalarını destekleyebilirsiniz, sınıfta bir duygu ve beden farkındalığı panosu hazırlayabilir ve bunu her gün ziyaret edebilirsiniz. İçerikler bölümünde yer alan "Sınıfta Gaki" bilgi notunda daha fazla öneri bulabilir, posterleri bastırarak sınıfınızda faydalanabilirsiniz.